Jak wybrać szkolenia do programów rekomendowanych?

Decyzję o wyborze szkolenia zwykle podejmuje się pod presją. Do końca roku szkolnego trzeba wdrożyć program, komisja ma budżet do wykorzystania, a ofert jest kilkanaście. Szkolenia do programów rekomendowanych to kursy, które przygotowują nauczycieli, pedagogów i psychologów do samodzielnego prowadzenia programów profilaktycznych - takich, które przeszły naukową weryfikację skuteczności i trafiły na oficjalną listę rekomendowanych w Polsce. Dobre szkolenie poznasz po trzech rzeczach: prowadzi je licencjonowany trener danego programu, kończy się certyfikatem uprawniającym do pracy z dziećmi, a jego program obejmuje część warsztatową, nie tylko wykład. Niżej pokazuję, jak odróżnić porządny kurs od słabego, ile to realnie kosztuje i na co uważać przed zapisem.

Czym są szkolenia do programów rekomendowanych i po co są obowiązkowe?

Szkolenia do programów rekomendowanych uprawniają do prowadzenia konkretnego programu profilaktycznego z dziećmi lub młodzieżą. Bez ukończonego szkolenia nie wolno legalnie realizować takiego programu. To warunek postawiony przez twórców i instytucje nadzorujące listę.

Lista rekomendowanych programów profilaktycznych w Polsce powstaje w ramach wspólnego systemu oceny, który prowadzą instytucje publiczne zajmujące się profilaktyką i edukacją. Trafiają na nią tylko programy o potwierdzonej badaniami skuteczności. Każdy ma ściśle określoną metodologię, gotowe scenariusze zajęć i wymóg przeszkolenia realizatora.

Dlaczego to takie istotne? Jeśli jesteś nauczycielem, pedagogiem albo członkiem gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, finansowanie z budżetu gminy czy kuratorium często zależy od tego, czy program jest rekomendowany, a realizator - przeszkolony. Zajęcia prowadzone „na wyczucie", bez certyfikatu, takiej gwarancji nie dają. Szkolenia realizatorów programów profilaktycznych są więc punktem wyjścia do każdej poważnej pracy profilaktycznej w szkole.

Jakie są najważniejsze kryteria wyboru szkolenia?

Dobre szkolenie poznasz po pięciu konkretach. Sprawdź je, zanim zapłacisz.

1. Licencja i certyfikat na końcu. Kurs powinien kończyć się dokumentem uprawniającym do prowadzenia programu. Zapytaj wprost: „Czy po tym szkoleniu mogę samodzielnie realizować program z uczniami?". Wymijająca odpowiedź to sygnał ostrzegawczy.
2. Doświadczenie prowadzącego. Trener powinien mieć licencję twórcy programu i realne godziny przepracowane z grupami. Liczy się to, czy sam prowadził te zajęcia z klasą.
3. Przewaga warsztatu nad wykładem. Typowy dobry kurs to kilkanaście godzin, w większości ćwiczenia i odgrywanie scenariuszy.
4. Komplet materiałów. Po szkoleniu powinieneś dostać scenariusze, podręcznik realizatora i pomoce - gotowe do użycia w poniedziałek.
5. Opinie wcześniejszych uczestników. Poproś o referencje albo poszukaj relacji nauczycieli z Twojego regionu.

Dobre szkolenie nie kończy się certyfikatem - zaczyna się od niego, bo realizator wie dokładnie, jak poprowadzić pierwsze zajęcia.

Jakie szkolenia są dostępne dla programów rekomendowanych?

Szkolenia dzielą się według poziomu profilaktyki i grupy wiekowej odbiorców. Wybór zależy od tego, z kim pracujesz i jaki problem chcesz rozwiązać.

Profilaktyka uniwersalna to działania dla wszystkich dzieci - uczy umiejętności życiowych, radzenia sobie z emocjami i budowania relacji. Selektywna trafia do grup podwyższonego ryzyka, a wskazująca - do osób, u których zachowania problemowe już się pojawiły.

Najczęściej wybierane są:

• Oferta Ośrodek Profilaktyki i Edukacji LIDER - jako pierwsi proponujemy warsztaty i szkolenia z zakresu wychowania, profilaktyki oraz promocji zdrowia, prowadzone na terenie całej Polski. Dobieramy program pod konkretną placówkę i poziom profilaktyki, dostarczając nauczycielom, pedagogom, psychologom i członkom komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych narzędzia oraz wiedzę gotowe do wykorzystania w pracy z dziećmi i młodzieżą.
• Programy dla najmłodszych (5-10 lat) - rozwijające kompetencje emocjonalne i społeczne, często oparte na psychologii pozytywnej.
• Programy dla uczniów klas starszych i młodzieży - skupione na profilaktyce uzależnień, zachowań ryzykownych i odporności psychicznej.
• Programy z zakresu profilaktyki cyfrowej - część trafiła na listę rekomendowanych w ostatnich latach, odpowiadając na problem nadużywania ekranów.

Rodzaj szkolenia	Grupa wiekowa	Poziom profilaktyki	Dla kogo
Programy dla najmłodszych	5-10 lat	Uniwersalna	Nauczyciele przedszkoli i klas I-III
Programy dla młodzieży	Klasy starsze i młodzież	Uniwersalna / selektywna	Pedagodzy, wychowawcy klas 7-8 i szkół ponadpodstawowych
Profilaktyka uzależnień	Młodzież, grupy ryzyka	Selektywna / wskazująca	Psycholodzy, członkowie komisji ds. problemów alkoholowych
Profilaktyka cyfrowa	Dzieci i młodzież	Uniwersalna	Nauczyciele, pedagodzy pracujący z problemem nadużywania ekranów

Prowadzimy szkolenia realizatorow rekomendowanych programow obejmujące różne grupy wiekowe i poziomy profilaktyki - dobierzesz kurs dokładnie pod potrzeby placówki. Pełną listę naszych szkolenia realizatorów programów profilaktycznych wraz z terminami znajdziesz na stronie oferty.

Czy szkolenia do programów rekomendowanych są certyfikowane?

Tak - i w tym tkwi cały sens tych szkoleń. Każde rzetelne kończy się certyfikatem realizatora, który uprawnia do samodzielnego prowadzenia zajęć z uczniami. Bez tego dokumentu formalnie nie masz prawa realizować programu.

Certyfikat wydaje się po spełnieniu warunków kursu: pełnej obecności, aktywnym udziale w warsztatach, czasem po zaliczeniu zadania praktycznego. Dokument wiąże się z konkretnym programem - certyfikat jednego nie przenosi się na inny. Chcesz prowadzić dwa programy? Potrzebujesz dwóch szkoleń.

Co powinno Cię zaniepokoić? Oferty mówiące o „zaświadczeniu uczestnictwa" zamiast o certyfikacie realizatora. Zaświadczenie potwierdza, że byłeś na sali. Certyfikat - że możesz prowadzić program. Przy wyborze szkolenie przygotowujące do rekomendowanego programu zawsze dopytaj, jaki dokument otrzymasz i do czego uprawnia. To różnica, która decyduje, czy Twoja praca zostanie uznana przez finansującego.

Ile kosztują szkolenia i czy można je dofinansować?

Koszt zależy od tego, czy szkolenie jest dofinansowane. Przy dofinansowaniu kwota spada drastycznie - w projektach finansowanych ze środków publicznych udział potrafi kosztować symboliczne 50 zł.

Przed zapisem sprawdź trzy rzeczy:

• Co jest w cenie. Czy komplet materiałów i podręcznik realizatora wliczono w kwotę?
• Czy gmina lub szkoła pokryje koszt. Gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych często mają na to budżet.
• Czy są wolne miejsca w turze dofinansowanej. Takie terminy wypełniają się najszybciej - zapisz się z wyprzedzeniem.

Różnica między szkoleniem za 50 zł a za 1000 zł to najczęściej dofinansowanie, a nie jakość - ta sama licencja, ten sam certyfikat.

Na co uważać przy wyborze - praktyczne porady

Najwięcej błędów bierze się z pośpiechu i patrzenia wyłącznie na cenę.

Pierwsza pułapka to wybór programu, który nie pasuje do realnego problemu. Masz problem z używkami w klasach siódmych? Szkolenie z programu dla przedszkolaków nic nie da, choćby było najtańsze. Zacznij od diagnozy: kto jest odbiorcą i jaki poziom profilaktyki Cię interesuje.

Druga to ignorowanie metodologii. Programy rekomendowane działają, bo mają potwierdzoną skuteczność i ściśle określony przebieg. Kurs, który „luźno inspiruje się" jakimś programem, ale nie daje certyfikatu realizatora, nie wprowadzi Cię na listę uprawnionych.

Praktyczna kolejność działania:

1. Zdiagnozuj potrzebę - grupa wiekowa i rodzaj problemu.
2. Wybierz program rekomendowany pasujący do tej potrzeby.
3. Znajdź szkolenie prowadzone przez licencjonowanego trenera tego programu.
4. Sprawdź, czy kończy się certyfikatem realizatora i co obejmuje cena.
5. Zapytaj o dofinansowanie i wolne terminy.

Jak w praktyce łączymy teorię z warsztatem, zobaczysz na Ośrodek Profilaktyki i Edukacji LIDER, gdzie opisujemy konkretne szkolenia. Jednym z przykładów jest cykl Apteczka Pierwszej Pomocy Emocjonalnej, oparty na psychologii pozytywnej.